Tào Mao – vị thiên tử đi vào lưỡi giáo

Đến năm 260, triều Ngụy đã thực chất nằm trong tay họ Tư Mã. Tào Mao, vị hoàng đế thứ tư của nhà Ngụy, mới mười chín tuổi nhưng sớm tỏ ra thông tuệ và cương nghị. Trước sự lấn lướt ngày càng trắng trợn của Tư Mã Chiêu – người đang tìm cách hợp thức hóa quyền lực bằng danh hiệu “Tấn Vương” – Tào Mao thốt lên câu nói đã trở thành kinh điển trong lịch sử: “Lòng dạ Tư Mã Chiêu, người đi đường đều biết.”

Khác với Hán Hiến Đế trước đó, Tào Mao không chấp nhận số phận bù nhìn. Dù không nắm binh quyền, ông vẫn quyết định hành động. Vị vua trẻ tập hợp vài trăm cận vệ, thái giám và người hầu trong cung, tự mình cầm kiếm, lên xe ngựa, dẫn đoàn người tiến thẳng về phía phủ Tư Mã Chiêu. Đó là một cuộc nổi dậy gần như tuyệt vọng – liều lĩnh như “lấy trứng chọi đá” – nhưng thể hiện khí phách không chịu khuất phục của dòng họ Tào.

Khi đoàn của thiên tử đến cổng Nam Khuyết, họ bị chặn lại bởi quân của Tư Mã Chiêu do Giả Sung chỉ huy. Ban đầu, binh lính do dự, bởi trước mặt họ vẫn là hoàng đế danh chính ngôn thuận. Nhưng tình thế nhanh chóng trở nên căng thẳng.

Trong khoảnh khắc quyết định, thuộc hạ của Giả Sung là Thành Tế hỏi dồn dập: “Tình thế cấp bách, phải làm sao?” Giả Sung liền quát lớn rằng họ Tư Mã nuôi quân bấy lâu chính là để dùng vào lúc này, và ra lệnh: “Bất kể là ai, giết không tha!”

Thành Tế lập tức xông lên. Tào Mao đang đứng trên xe, quát mắng quân phản nghịch, thì bị mũi giáo đâm thẳng vào bụng. Vị thiên tử trẻ tuổi ngã xuống giữa đường, chết ngay tại chỗ trong vũng máu dưới ánh ban ngày – một cảnh tượng chấn động cả kinh thành.

Sau đó, Tư Mã Chiêu vờ tỏ ra kinh hoàng, khóc lóc bên thi thể nhà vua để che đậy trách nhiệm. Nhưng để xoa dịu dư luận, ông ta đổ toàn bộ tội lỗi lên Thành Tế.

Thành Tế bị kết tội mưu sát thiên tử và bị diệt tam tộc. Trước khi chết, anh ta leo lên mái nhà chửi thẳng sự lật lọng của Tư Mã Chiêu rồi bị bắn hạ. Trong khi đó, Giả Sung – người ra lệnh trực tiếp – lại hoàn toàn bình an vô sự.

Cái chết của Tào Mao ít được nhắc đến không phải vì kém quan trọng, mà vì quá trần trụi và quá bi thảm:

Nó không có hào quang chiến trận như Quan Vũ hay Trương Phi. Không có mỹ học bi tráng như Tào Tháo hay Chu Du. Không có huyền thoại hay kỳ tích để người đời lãng mạn hóa.

Đây là cái chết của một thiên tử bị giết ngay giữa kinh thành bởi chính quân đội của “nhiếp chính”, trong khi triều đình đứng nhìn. Nó phơi bày sự mục ruỗng của quyền lực, sự giả dối của kẻ chiến thắng và sự bất lực của một hoàng triều hấp hối.

Vì quá đau đớn và quá nhục nhã cho nhà Ngụy, nhiều bản kể phổ thông – đặc biệt là phim ảnh – thường lướt qua hoặc né tránh chi tiết này. Người ta thích những cái chết “đẹp” hơn là một vị vua trẻ nằm sõng soài trên mặt đá lạnh.

Nhưng chính khoảnh khắc ấy mới thật sự đánh dấu hồi chuông tận thế của nhà Ngụy – và mở đường cho nhà Tấn bước lên bằng vệt máu của thiên tử.
Sa Đec's life